Poczuj miętę!

Miętowa herbata to najpopularniejsza herbata ziołowa w Polsce. Niestety, nadal doceniamy przede wszystkim jej właściwości zdrowotne, nie zaś smakowe. A tymczasem miętowy napar nie tylko charakteryzuje się wspaniałym, orzeźwiającym smakiem, ale też ma podobno tajemnicze, magiczne właściwości.

Nimfa Minte (Mente), od której imienia pochodzi łacińska nazwa mięty – Mentha, była wyjątkowo piękna. Jej uroda była tak wspaniała, że zakochał się w niej bóg Podziemi, Hades. Niestety, o wszystkim dowiedziała się jego żona, i chcąc zabezpieczyć sobie wierność męża, zmieniła nieszczęsną nimfę w niepozorną roślinę – miętę. Młodość i świeżość nimfy do dziś jest wyczuwalna w zapachu zioła. Inna wersja tej legendy głosi, że to sam Hades przemienił Minte, aby uchronić ją przed gniewem żony.

Mentha piperita
Botanicy zapytani o pochodzenie mięty opowiedzą jednak zgoła inną historię. Mięta obejmuje wiele gatunków aromatycznych roślin o działaniu leczniczym, dziko rosnących i uprawnych. Najbardziej znana, mięta pieprzowa (Mentha piperita), najczęściej wykorzystywana w celach spożywczych i leczniczych, powstała w wyniku skrzyżowania mięty nadwodnej (Mentha aquatica) z miętą zieloną (Mentha spicata). Wykorzystuje się przede wszystkim świeże i suszone liście mięty oraz uzyskiwany z nich olejek. Zawiera on około trzydziestu różnych związków, przede wszystkim mentol, który nadaje mięcie jej orzeźwiający zapach.

Magia mięty
Mięta była znana i używana już w starożytnym Rzymie i Grecji – nazywa się ją czasem najstarszym lekarstwem świata. Również Słowianie nie gardzili tym ziołem, choć używali je głównie w celach magicznych. Spalona razem z rutą i dziurawcem chroniła przed zaklęciami i urokami, a dodana wraz z bylicą do kadzidła pomagała odnajdywać zagubioną wiedzę. Egipcjanie wykorzystywali ją do balsamowania zwłok. Ponieważ nimfa Minte, dzięki przemianie w roślinę, została wyrwana z władzy Hadesa, zyskała zdolność pokonywania go, czyli pokonywania mrocznych sił ciemności i zła. Mięta ma zatem moc zwyciężania, odpychania zła, dlatego jest związana z nocą świętojańską – świętem jasności, podczas którego ogniska rozświetlają ciemność nocy.

Właściwości lecznicze
Mięta ma znaczenie nie tylko magiczne. Napar z niej pija się na ból brzucha, pomaga też we wzdęciach, w kolce jelitowej, schorzeniach wątroby i dróg żółciowych. Ma działanie przeciwbakteryjne, przeciwbólowe, wiatropędne, żółciopędne, żółciotwórcze, przeciwbiegunkowe i uspokajające. Olejek miętowy jest używany do płukania gardła i jamy ustnej, a natarcie nim skroni przynosi ulgę w bólach głowy. Kilka listków mięty wrzuconych do kąpieli koi zmęczone ciało i tonizuje skórę. Współcześnie wykorzystuje się przede wszystkim miętę pieprzową, ale w polskiej medycynie ludowej stosowano różne gatunki mięty do różnych celów: leczenia kaszlu, dolegliwości żołądkowych i wątrobowych, na bóle reumatyczne.

Do jedzenia i picia
Chociaż w Polsce ceni się przede wszystkim zdrowotne właściwości mięty, w krajach arabskich jest doceniana z innych powodów. Bardzo słodki, gorący napar ze świeżej mięty pija się tam niemal codziennie, bo wspaniale orzeźwia i pomaga znosić upały. Niezwykły, chłodzący smak mięty jest właściwy przede wszystkim dla mięty pieprzowej, inne gatunki, szczególnie rosnące dziko, charakteryzują się raczej palącym smakiem. Zioło to wykorzystuje się nie tylko w medycynie, ale także w gastronomii. Jest dodawana do kremów i słodyczy, lodów, łączona najczęściej z czekoladą, czasem wykorzystywana do przyprawiania mięs, szczególnie tłustych. Jest częstym składnikiem herbat ziołowych, a także, jak wiadomo, pijana w formie naparu. Jest też rośliną miododajną, co oznacza, że jej kwiaty dostarczają pszczołom surowca do produkcji miodu.

Zaparzanie
Aby cieszyć się smakowymi i zdrowotnymi właściwościami mięty, należy zalać łyżeczkę suszonych liści szklanką gorącej wody i zaparzać około pięć minut. Można również parzyć świeże liście miętowe. Pojedynczy listek dorzucony do czarnej herbaty wzbogaci ją o orzeźwiające właściwości i wspomoże trawienie, szczególnie po ciężkostrawnym posiłku, a kilka świeżych listków dorzuconych do zimnych drinków lub napojów bezalkoholowych pomoże przetrwać najgorsze upały.
Mięta pieprzowa, którą najczęściej pijamy współcześnie, to stosunkowo nowy „wynalazek” natury – nie była znana w starożytności. Nie można mieć więc pewności czy ma podobne, tajemnicze działanie magiczne co jej mniej popularne siostry. Warto jednak spróbować, w końcu nie ryzykujemy wiele. Najwyżej magia nie zadziała i nic się nie wydarzy – poza tym, że wypijemy filiżankę orzeźwiającego, aromatycznego naparu.

Agnieszka Kąkol

Filiżanka Smaków nr 5(9)/2009 www.filizankasmakow.pl
copyright © Filiżanka Smaków