Europejska "ars culinaria" urodziła się na Półwyspie Apenińskim. Tu powstała pierwsza książka kucharska, którą napisał w czasach cesarza Tyberiusza Aplicjusz. Przez kilkaset lat kuchnia włoska uważana była za niedościgniony wzór inwencji i perfekcji.

Początków gastronomicznych tradycji szukać należy w okresie cesarstwa rzymskiego, kiedy to Rzym jako centrum antycznego świata ściągał do siebie wszystko, co najlepsze. Pod wpływem kontaktów z szerokim światem prymitywna kuchnia pasterzy i rolników bardzo się rozwinęła i wzbogaciła.

Dzisiejsi Włosi utrzymali w swojej kuchni niektóre starożytne potrawy. Tak samo jak ich przodkowie jedzą bób, sałaty, wątróbki drobiowe z liściem laurowym, cielęcinę doprawioną szałwią, niektóre ryby.

Sława włoskich dań mącznych, zwanych "la pasta" jest wynikiem nie tylko tajemnicy produkcji samego ciasta, wyrabianego z twardej pszenicy, ale też sposobu doprawiania potraw różnorodnymi sosami i - co nie mniej ważne - umiejętności ugotowania ich tak, aby się nie rozklejały. Makaron i ryż jadane są we Włoszech na pierwsze danie, zamiast zupy.

W kuchni włoskiej z mięs najbardziej popularna jest młoda wołowina, mięso jagnięce i koźlęce, w mniejszym stopniu wieprzowina i mięso wołowe ze starszych sztuk. Warzywa jadane są w znacznie większych ilościach niż u nas, a wybór gatunków jest o wiele bogatszy. Dużo dań warzywnych podaje się na zimno. Sałata zielona mieszana z innymi surowymi warzywami oraz owoce stanowią żelazne pozycje w codziennym jadłospisie zimą i latem. Sery włoskie są bardzo liczne: począwszy od parmezanu, który nadaje specyficzny smak wielu daniom włoskim, poprzez Gorgonzolę do serów miękkich jak Mozarella z bawolego mleka, Bel Paese, Ricotta i inne.

Podobnie jak Francja, Włochy produkują bardzo wiele gatunków win, niektóre wyłącznie na własne potrzeby. W każdym regionie wytwarzane są wina lokalne o specyficznym smaku, Karafka wina podawana jest we wszystkich włoskich domach, nawet najbiedniejszych, do obiadu i kolacji*.

Dobra restauracja włoska to miejsce, w którym nie może zabraknąć wyśmienitych past różnego typu i o różnych smakach, przepysznego risotto, a także świeżych warzyw oraz owoców morza. Włoska kuchnia uchodzi za jedną z najzdrowszych kuchni na świecie właśnie dzięki temu, że składniki używane do przygotowywania włoskich potraw są zdrowe i zawsze świeże!

*Fragment zaczerpnięty z książki: "Specjalności kuchni śródziemnomorskiej" Anna Czerni, Zofia Zawistowska

Kuchnia włoska charakteryzuje się korzystaniem z dużej ilości warzyw i przypraw takich jak oregano, bazylia, pieprz, estragon, tymianek, rozmaryn, a także używaniem parmezanu. W kuchni tej dość powszechnie stosuje się też oliwę, pomidory oraz cebulę i czosnek, a także oliwki. Kuchnia włoska wyspecjalizowała się szczególnie w potrawach mącznych oraz w rybnych i owocach morza.

Kuchnia włoska jest bardzo różnorodna. Na północy je się ryż i polentę, częściej stosuje się masło, na południu przeważają niezliczone gatunki makaronów i oliwa. Każdy z 20 regionów oraz wiele miast mają swoje kulinarne specjały. Emilia-Romania to ojczyzna faszerowanych pierożków, Sycylia i Siena słyną z deserów, rejon Valle d'Aosta z fondue, Florencja szczyci się befsztykiem i wieloma innymi daniami mięsnymi, Turyn kurczakami, Bolonia sosem mięsnym (bolognese), a Neapol – tradycyjną pizzą.

Wiele potraw takich jak spaghetti, pizza i risotto stało się bardzo popularne najpierw w USA, a potem razem z "eksportem" kultury amerykańskiej w większości państw przemysłowych, od Korei po Argentynę.

Tradycyjny posiłek włoski składa się z antipasto (przystawka), pasta (danie mączne albo zupa); główne danie to ryby, mięso albo drób wzbogacone risotto lub sałatką. Taki posiłek zakończony jest deserem.

Niektóre popularne potrawy
spaghetti (właśc. pasta)
pizza
lasagne
tortellini
ravioli
risotto
zupa minestrone
polenta
bruschetta
focaccia
piada (piadina)
gnocchi
caponata

Niektóre desery
lody
panna cotta
tiramisu
panettone
pandoro
cannolo
granita
zabaglione
spremuta

Niektóre sery
parmezan
mozzarella
gorgonzola
mascarpone
ricotta
pecorino
grana padano

Niektóre wina
Marsala
Chianti
Frascati

Włochy są jednym z najstarszych regionów uprawy winorośli na świecie. Początkowo na terenie dzisiejszych Włoch uprawiali je Etruskowie i Grecy. Potem produkcja wina rozwijała się w starożytnym Rzymie.
Włochy konkurują z Francją o status największego producenta wina na świecie. W zależności od warunków pogodowych produkcja jest nieznacznie większa lub mniejsza niż produkcja wina we Francji. Ponad milion winnic wytwarza ok. 15% światowej produkcji wina. Takie nazwy win jak: Chianti, Marsala czy Bardolino uzyskały popularność na całym świecie.

Źródło: Wikipedia.